ອຸທິດແກ່ວຽງຈັນ 450 ປີ - Dr. Souneth Phothisane

ປະຫວັດສາດຄືຂະບວນການເຄື່ອນຕົວຂອງຈິດສຳນຶກຊາດ ໃນແຕ່ລະບາດລ້ຽວແຫ່ງການປ່ຽນແປງ

ທາງສັງຄົມ-ວັດທະນະທັມຢ່າງ ເປັນຂັ້ນຕອນແຫ່ງອະດີດ ປັດຈຸບັນແລະອະນາຄົດທີ່ນັກປະຫວັດສາດ ໄດ້ຕີຄວາມຕາມຂໍ້ມູນຫລັກຖານແລະທິດສະດີຂອງຕົນ

ອຸທິດແກ່ວຽງຈັນ 450 ປີ

souneth1111ປີແຫ່ງການສະຖາປະນານະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ໃນປີນີ້ຂ້າພະເຈົ້າ ຈະນຳສະເຫນີຊີວະປະຫວັດ ຂອງພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດເພ່ືອ ທ່ານຜູ້ອ່ານຜູ້ສົນໃຈທັງຫາຍຈະໄດ້ປະໂຫຍດ ເພາະເຊ່ືອ ວ່າການສຶກສາຊີວະປວັດຂອງ ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດນັ້ນ ຈະເຮັດໃຫ້ຮູ້ປວັດສາດຂອງຊາດ ເພາະພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດເປັນ ຜູ້ນຳຂອງຊາດລາວເຮົາໃນຍຸກນັ້ນ ທີ່ຈີງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຕັ້ງໃຈຂຽນເລ່ືອງນີ້ຕັ້ງ ແຕ່ຄັ້ງຍັງ​ເຮັດ​ວຽກໃນຄະນະກັມມະການປັ້ນຫລໍ່ຮູບບັນພະບຸຣຸດລາວ

ຂອງກະຊວງຖະແຫລງຂ່າວແລະວັດທະນະທັມ ເຊ່ີງຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ຂຽນປວັດ ກ່ຽວກັບພຣະຍາຟ້າງຸ່ມ ພຣະເຈົ້າອະນຸວົງໄປແລ້ວ ແລະກໍກຽມຈະຂຽນອີກ 2 ພຣະອົງຄືພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດ ແລະພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາດ, ແຕ່ກໍບໍ່ເປັນຈ່ັງບຸນເພາະຂ້າພະເຈົ້າຕ້ອງ ໄດ້ໄປຮັບວຽກງານອ່ືນ ຈ່ຶງໄດ້ປ່ອຍວາງໄວ້ກ່ອນ ເມ່ືອໄດ້ຊາບຂ່າວວ່າທາງການລາວ ຈະສະເຫລີມສະຫລອງ 450 ປີນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ກໍມີບາງທ່ານກໍໂທມາຖາມວັນທີ ເດືອນປີທີ່ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດສະເດັດມາເຖີງເມືອງວຽງຈັນ, ໃນການຍ້າຍເມືອງຫລວງໃນຄັ້ງນັ້ນ ເມ່ືອຖືກຖາມກໍພະຍາຍາມຫາຄຳຕອບ ແຕ່ກໍຍັງບໍ່ພົບຈາກຕຳຣາເຫລັ້ມໃດເລີຍ ທີ່ຈະພໍຮູ້ໄດ້ຊັດເຈນ ແຕ່ຮູ້ວ່າເປັນປີຄືປີ 1560 ແລະຕໍ່ມາກໍຮູ້ພຽງວ່າມາທາງນ້ຳ ຕອນທີ່ນ້ຳຫລາກແລະລ່ອງແພມາ ແຕ່ກໍບໍ່ຮູ້ວັນເວລາທີ່ແນ່ນອນ, ສະນັ້ນເພ່ືອໃຫ້ທຸກຢ່າງຊັດເຈນຂຶ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຄົ້ນຫາງານເກົ່າໆທີ່ລູກສາວພິມໄວ້ມາປັດຝຸ່ນອອກແລ້ວວາງເຄົ້າໂຄງໃຫມ່ ໂດຍຕັ້ງສົມມຸດຖານໄວ້ວ່າຕ້ອງຫາ​ໃຫ້ຮູ້ວັນເວລາທີ່ແນ່ນອນໃຫ້ໄດ້ ໂດຍພະຍາຍາມໃຊ້ສະຫມອງເບື້ອງຂວາແລະຊ້າຍຜະສົມກັນ ວ່າຈະພົບໄດ້ແນວໃດ ເມ່ືອນຳທຸກຢ່າງມາປະຕິດປະຕໍ່ກັນຈ່ຶງສາມາດພໍຖົມຂຸມໄດ້ອັນນີ້ເປັນຄວາມຕັ້ງໃຈວ່າຕ້ອງຫາໃຫ້ໄດ້ ກໍ​ໄດ້​ດັ່ງ​ປາຖນາ

ຂ້າພະເຈົ້າຈະນຳສະເຫນີເປັນເລ່ືອງໄປຕາມລຳດັບນັບຕັ້ງແຕ່ບົດທີ 1:  ຊີວິດບັ້ນຕົ້ນ 1.1 ປຣະສູດ 1534, 1.2 ພຣະອຸປໂຍວະຣາດ 1546, ບົດທີ 2:  ຂຶ້ນຄອງແຜ່ນດິນລ້ານນາ, 2.1 ບັນຫາໃນແຜ່ນດິນລາວລ້ານນາ, 2.2 ຍົກພາຍຸຫະຍາຕຣານຳເຈົ້າເຊດຖະວັງໂສໄປຄອງຊຽງໃຫມ່ 1548, 2.3 ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດຂຶ້ນສະເຫວີຍເມືອງລ້ານນາ, 2.4 ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດຜະເຊີນການຂະຫຍາຍອຳນາດຂອງພະມ້າ, ບົດທີ 3: ສົມເດັດພຣະອຸໄພຍະພູທອນໄດ້ຄອງ 2 ແຜ່ນ ດິນ, 3.1 ພຣະໂພທິສາລະຣາດສະເດັດກັບມາຊຽງທອງ, 3.2 ສະເດັດມາວຽງຈັນ, 3.3 ພຣະໂພທິສາລະຣາດສະເດັດສຸຣະຄົດ 1550, 3.4 ຄວາມວຸ້ນວາຍທີ່ຊຽງທອງຫລວງພຣະບາງ, 3.5 ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດສະເດັດກັບນະຄອນຊຽງທອງ, 3.6 ຊົງແກ້ບັນຫາພາຍໃນ, 3.7 ຖວາຍພຣະເພລີງສົບພຣະຣາຊະບິດາ, 3.8 ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດຂຶ້ນເປັນພຣະເຈົ້າແຜ່ນດິນສອງອານາຈັກ, 3.9 ພຣະສຣີສັດທັມມະໄຕຣໂລກະນາດເປັນເຈົ້າຄອງວຽງຈັນ, 3.10 ບັນຫາພາຍໃນອະຍຸດທະຍາ, ບົດທີ 4: ຄອງເມືອງຊຽງແສນ, 4.1 ພຣະເຈົ້າບູເລງນອງຮຸກຮານລ້ານນາ, 4.2 ພຣະຍາສຸທັດສະນະກໍ່ກະບົດ 1553, 4.3 ເຈົ້າເມກຸຕິ, 4.4 ເສີກຕ້ານຕ້ານສັກດິນາມອນບພະມ້າຄັ້ງທີ 1, 4.5 ຕັ້ງຖານປະຕິບັດການທີ່ຊຽງແສນ, 4.6 ເສຍຊຽງໃຫມ່ 1558,  4.7 ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດອ້າງກັມມະສິດເຫນືອເມືອງຊຽງໃຫມ່, 4.8 ຍ້າຍ ແຜ່ນດິນຊຽງແສນ 1559, 4.9 ປະທັບທີ່ຊຽງທອງ 1 ປີ (1559-1560), ບົດທີ 5: ສະຖາປະນາວຽງຈັນເປັນນະຄອນຫລວງກົງກັບໃນວັນທີ 1 ສິງຫາ 2010 ໃນປີນີ້, 5.1 ວາງແຜນ, 5.1.1 ວາງແຜນປ້ອງກັນຊາດ, 5.1.2 ວາງແຜນສ້າງພຣະທາດສີສອງຮັກ, 5.1.3 ວາງແຜນສະຖາປະນາວຽງຈັນເປັນນະຄອນຫລວງ, 5.2 ສະເດັດມາດ່ານຊ້າຍ 1560, 5.2.1 ສິລາຈາຣຶກດ່ານຊ້າຍ (ທີ່ພຣະທາດສີສອງຮັກ), 5.2.2 ສິລາຈາຣຶກດ່ານຊ້າຍ (ຫໍພຣະແກ້ວວຽງຈັນ), 5.3 ສະຖາປະນາວຽງຈັນເປັນນະຄອນຫລວງ, 5.4 ສ້າງພຣະທາດຫລວງ, 5.5 ຫໍພຣະແກ້ວ 1560, 5.6 ສ້າງວຽງປາກງື່ມ 1561, 5.7 ສ້າງວຽງຫນອງຫານ 1562, ກະສັດອະຍຸດທະຍາຊົງຖວາຍພຣະຣາຊະທິດາພຣະເທບກະສັດຕຣີ 1562, 5.8 ສ້າງວຽງສຸຣິນ 1563,  5.9 ສ້າງເມືອງໂສກເມືອງຊຸງ 1563, 5.10 ກອງທັບສັກດິນາພະມ້າຮຸກຮານອະຍຸດທະຍາ 1563 (ຣະດູແລ້ງ), 5.11 ພຣະມະຫາອຸປະຣາດສະຫລອງທາດສີສອງຮັກ 1563 (ເດືອນ 6), 5.12 ສັນຍາຮ່ວມປ້ອງກັນຣະຫວ່າງລາວລ້ານຊ້າງແລະລ້ານເພຍ 1564, ບົດທີ 6: ສົງຄາມຕ້ານການຮຸກຮານສັກດິນາມອນບພະມ້າຄັ້ງທີ 2 (1564), 6.1 ລ້ານນາປະກາດເອກະຣາດ 1564, 6.2 ພຣະເຈົ້າບູເລງນອງສ່ົງຣາຊະບຸດ “ອີມເລ“ ມາຍຶດລ້ານນາ, 6.3 ກອງທັບສັກດິນາມອນບພະມ້າເຂົ້າຍຶດວຽງຈັນ, 6.4 ກອງທັບລາວລ້ານຊ້າງຂັບໄລ່ສັກດິນາມອນ-ພະມ້າອອກຈາກວຽງຈັນ, 6.5 ສ້າງພຣະພຸດທະຮູບ, 6.6 ຊ່ອຍກຳຈັດອິດທິພົນມອນບ-ພະມ້າອອກຈາກພິດສະນຸໂລກ 1567, 6.7 ກອງທັບມອນ-ພະມ້າຍົກມາຊ່ອຍພຣະມະຫາທັມມະຣາຊາ, 6.8 ກອງທັບລາວລ້ານຊ້າງວາງແຜນທຳລາຍກອງທັບມອນ-ພະມ້າ, 6.9 ກອງທັບລາວລ້ານຊ້າງຊ່ວຍປ້ອງກັນອະຍຸດທະຍາ, 6.10 ອະຍຸດທະຍາຕົກ ຢູ່ໃນເລ່ກົນຂອງພຣະເຈົ້າຫົງສາວະດີ, 6.11 ຄວາມລັບແຕກກອງທັບລາວລ້ານຊ້າງຖອຍກັບ, 6.12 ອະຍຸດທະຍາເສຍໄຊແກ່ພຣະເຈົ້າຫົງສາວະດີ, ບົດທີ 7: ສົງຄາມຣະຫວ່າງລາວກັບມອນ-ພະມ້າຄັ້ງທີ 3 (1571), 7.1 ຍຶດອະຍຸດທະຍາ 1569, 7.2 ວາງແຜນຍຶດລາວ (1570), 7.3 ພຣະເຈົ້າຫົງສາວະດີບູເລງນອງເຄ່ືອນທັບມາວຽງຈັນ (1571), 7.4 ປະຊາຊົນລາວວາງແຜນຕ້ານສົງຄາມຮຸກຮານ, 7.5 ກອງທັບພຣະເຈົ້າຫົງສາວະດີພ່າຍແພ້ຢ່າງເຈັບແສບ, 7.5.1 ບັ້ນຮົບວຽງຄຸກ, 7.5.2 ບັ້ນຮົບຫນອງບົວລຳພູ, 7.5.3 ບັ້ນຮົບຊຽງສົມ, ບົດທີ 8: ຊີວິດບັ້ນປາຍ, 8.1 ຂັດແຍ່ງຊາຍແດນລາວບກັມພູຊາ (1573), 8.2 ເຈົ້າລາວເຮືອຫັກ, 8.3 ເມືອງອັດຕະປື, ບົດທີ 9:  ສິລະປະກັມ, 9.1.1 ການປົກຄອງ, 9.1.1 ສະຖາປັດຕະຍະກັມ, 9.1.2 ປະຕິມາກັມ, 9.1.3 ຈິດຕະກັມ, 9,1.4 ວັນນະກັມ, 9.1.5 ດຸຣິຍາງຄະສິນ, 9.1.6 ນາດຕະສິນ, ບົດທີ 10: ສະຫລຸບອະພິປຣາຍຜົນຂ້ໍສະເຫນີແນະ, 10.1 ສະຫລຸບ, 10.2 ອະພິປຣາຍຜົນ,  10.3 ຂ້ໍສະເຫນີແນະ,  ແລະແຖມທ້າຍດ້ວຍພາກຜະນວກເລ່ືອງພຣະຍາ ບຸຣີຈັນປະສິດທິສັກຜູ້ສ້າງເມືອງວຽງຈັນ. 

Author: Sounay Phothisane Filed Under:
Article Published Date Hits: 772

 

Locations of visitors to this page